Tựa đầu: không phải ai cũng dùng, dù ghế có
Đi dạo qua bất kỳ showroom ghế văn phòng nào, bạn sẽ thấy: phần lớn ghế từ tầm trung trở lên đều có tựa đầu. Nó trở thành tính năng “mặc định” – ghế nào không có tựa đầu bị coi là thiếu chức năng.
Nhưng hãy nhìn vào văn phòng thực tế. Có người dùng tựa đầu thường xuyên. Có người hầu như không bao giờ chạm vào nó, thậm chí còn bị tựa đầu làm vướng. Sự khác biệt không nằm ở sở thích cá nhân. Nó nằm ở
nhịp làm việc.
Dưới đây là hai nhóm người dùng điển hình – và câu trả lời cho câu hỏi “có nên chọn ghế có tựa đầu không?” sẽ khác nhau hoàn toàn.
Nhóm cần tựa đầu: người có nhịp “làm → nghĩ → làm” rõ ràng
Dev, PM, kiến trúc sư, người làm việc theo sprint, hoặc bất kỳ ai có chu kỳ: *tập trung làm việc (tay gõ phím, vẽ) → ngả ra suy nghĩ, đọc tài liệu, review → lại tập trung làm tiếp*. Trong pha “nghĩ”, cơ thể họ thường ngả lưng ra sau, tay không thao tác gì nhiều. Lúc này:
- Cột sống được thả lỏng ở góc 100–110° (tư thế tối ưu cho đĩa đệm).
- Đầu mất điểm tựa, bắt đầu đổ về phía sau hoặc nghiêng sang một bên nếu không có gì đỡ.
- Một tựa đầu đúng vị trí (đỡ vùng gáy, không phải đỉnh đầu) giúp duy trì tư thế này mà không mỏi cổ.
Đặc điểm chung của nhóm này: họ không cần tựa đầu khi *đang làm việc tay*, nhưng cần nó trong
pha nghỉ ngơi chủ động giữa các nhiệm vụ. Đó là nhịp “làm → nghĩ → làm” – và tựa đầu phục vụ đúng pha “nghĩ”.
Ai thuộc nhóm này?
- Lập trình viên (sau mỗi phiên code, ngả ra debug hoặc design solution)
- Project manager (đọc tài liệu, review tiến độ, suy nghĩ phương án)
- Kiến trúc sư, designer (ngả ra xem tổng thể sau khi vẽ chi tiết)
- Người làm việc theo ca, theo sprint, có thời gian “down time” ngắn giữa các phiên tập trung
Nhóm không cần tựa đầu (dù ghế có cũng ít dùng)
Có hai loại người dùng thực tế không sử dụng tựa đầu, dù ghế của họ có được trang bị.
Loại 1 – Người luôn ngồi thẳng, hướng về màn hình, làm việc bằng tay liên tục.
Kế toán nhập liệu, nhân viên chăm sóc khách hàng, copywriter, data entry – công việc của họ đòi hỏi tay gần như luôn ở trên bàn phím hoặc chuột. Họ hiếm khi ngả lưng ra sau. Khi có tựa đầu, nó chỉ chiếm không gian sau lưng, không bao giờ được chạm tới. Nếu tựa đầu cố định và hơi nhô về phía trước, nó còn trở thành vật cản – họ phải ngồi xa hơn hoặc cúi nhiều hơn để tránh.
Loại 2 – Người hay xoay, đứng dậy, di chuyển liên tục.
Nhân viên sale, giám sát sàn, quản lý đi lại nhiều – họ thay đổi tư thế liên tục, ít khi ngồi yên một chỗ đủ lâu để cần tựa đầu. Với họ, một chiếc tựa đầu linh hoạt có thể gập ra sau khi không dùng vẫn ổn, nhưng nếu tựa đầu cố định hoặc chỉ điều chỉnh được góc nhỏ, nó sẽ gây vướng mỗi khi họ xoay người ra khỏi ghế.
Loại 3 – Người thấp, nếu tựa đầu không điều chỉnh đủ thấp.
Với người cao dưới 1m60, điểm tựa lý tưởng cho đầu (vùng gáy) nằm ở khoảng 55–60cm từ mặt ghế. Nhiều ghế có tựa đầu chỉ điều chỉnh được từ 60cm trở lên – nghĩa là điểm thấp nhất của tựa đầu vẫn cao hơn gáy của họ. Khi đó, tựa đầu không đỡ vào gáy mà đỡ vào lưng trên (xương bả vai) hoặc phía sau đầu. Hậu quả: họ bị đẩy vai về phía trước, khom lưng, hoặc tự nhiên ngồi ra phía trước để tránh – và họ sẽ nghĩ rằng “mình không thích tựa đầu”, trong khi thực ra ghế không vừa.
Thông số cần kiểm tra nếu bạn chọn ghế có tựa đầu
Nếu bạn thuộc nhóm cần tựa đầu (có nhịp “làm → nghĩ → làm”), đừng chấp nhận tựa đầu “mặc định”. Hãy kiểm tra ba thông số sau:
1. Khoảng điều chỉnh độ cao (cm từ mặt ghế đến điểm thấp nhất và cao nhất của tựa đầu).
Tựa đầu phải đỡ được vùng gáy (đốt sống cổ C7). Với người cao 1m70, vị trí này khoảng 60–65cm. Với người thấp hơn (1m55–1m60), cần tựa đầu có thể hạ xuống 55cm hoặc thấp hơn. Biên độ điều chỉnh nên từ 8–12cm.
2. Góc nghiêng điều chỉnh được (hoặc ít nhất có khả năng gập về phía trước khi không dùng).
Tốt nhất là tựa đầu có thể ngả ra sau (để đỡ đầu) và gập về phía trước (khi bạn cúi làm việc) hoặc dựng thẳng lên. Nếu tựa đầu cố định một góc, nó sẽ gây cản trở cho người không dùng.
3. Tựa đầu có thể tháo ra được không (nếu bạn chọn ghế có tựa đầu nhưng sau đó nhận ra không cần).
Một số ghế cao cấp có tựa đầu tháo lắp được. Đây là lựa chọn an toàn: mua ghế có tựa đầu, dùng thử, nếu thấy không cần thì tháo ra cất. Nhưng đa số ghế tầm trung có tựa đầu cố định. Trong trường hợp đó, hãy quyết định dựa trên nhóm của bạn thuộc loại nào.
Lưu ý từ Lê Tâm
Chúng tôi không nói tựa đầu là vô dụng. Chúng tôi nói: tựa đầu có giá trị cho người có nhịp “làm → nghĩ → làm”. Với người làm việc liên tục bằng tay hoặc di chuyển nhiều, tựa đầu hầu như không được dùng – và một tựa đầu không vừa (đặc biệt với người thấp) còn tệ hơn không có.
Trước khi mua ghế có tựa đầu, hãy tự hỏi:
- Tôi có pha “ngả ra suy nghĩ, đọc tài liệu, nghe họp online” thường xuyên không?
- Tôi có ngồi yên đủ lâu để cần điểm tựa cho đầu không?
- Hay tôi làm việc bằng tay liên tục và hiếm khi ngả lưng?
- Tôi có chiều cao thấp (dưới 1m60) và tựa đầu có điều chỉnh đủ thấp không?
Câu trả lời sẽ giúp bạn quyết định – và có thể tiết kiệm cho bạn một khoản tiền không nhỏ cho tính năng bạn không bao giờ dùng.
Bài viết thuộc hệ thống nội dung của Nội Thất Lê Tâm. Chúng tôi tư vấn dựa trên nhịp làm việc của bạn, không dựa trên thói quen “có vẫn hơn”.
→
Lumbar support thực sự đang làm gì với cơ thể bạn?