Bạn cao 1m80, ngồi vào bàn văn phòng tiêu chuẩn cao 75cm.
Bạn nâng ghế lên cho đủ tầm tay. Giờ thì tay bạn đặt vừa trên bàn phím, nhưng đầu gối của bạn đã chạm vào mặt dưới bàn hoặc bị gập một góc khó chịu. Chân bạn không thò xuống thoải mái được, phải co lên hoặc duỗi ra phía sau ghế. Bạn cố gắng hạ ghế xuống một chút, tay lại phải rướn lên, vai mỏi.
Bạn nghĩ: “Chắc tại cái ghế chưa đúng. Mình sẽ tìm một chiếc ghế cao cấp hơn, có thể chỉnh tốt hơn.”
Rất tiếc: không có chiếc ghế nào giải quyết được mâu thuẫn cố hữu này. Bởi vì vấn đề không phải ở ghế, mà ở một con số tưởng như vô hại: 75cm.
Câu chuyện của chiều cao bàn “chuẩn”
Hầu hết bàn văn phòng trên thị trường đều cao 74-76cm, phổ biến nhất là 75cm. Con số này có nguồn gốc từ số đo nhân trắc học của người châu Âu cách đây nhiều thập kỷ – dành cho một người đàn ông cao khoảng 1m70-1m75.
Với một người cao 1m65 đến 1m75, bàn 75cm là “chấp nhận được”. Họ có thể ngồi ghế ở độ cao trung bình, tay và chân đều tạm ổn.
Nhưng với người cao 1m80 trở lên, bàn 75cm đơn giản là quá thấp. Không phải hơi thấp một chút, mà là thấp đến mức khi ngồi đúng tư thế, khuỷu tay sẽ nằm thấp hơn mặt bàn khoảng 5-8cm, buộc vai phải hạ thấp hoặc cúi người xuống. Nếu nâng ghế lên để tay vừa tầm bàn, thì đầu gối sẽ bị đẩy lên quá cao, chân không thể để thoải mái.
Khung xương người cao không thể co rút lại để vừa với một chiếc bàn thấp. Và ghế, dù có điều chỉnh thế nào, cũng không thể kéo dài cẳng chân ra hay làm ngắn đùi lại.
Ghế có thể làm gì – và không thể làm gì
Một chiếc ghế tốt có thể:
- Nâng lên hạ xuống trong một biên độ nhất định (thường 42-52cm từ mặt ghế xuống sàn).
- Điều chỉnh độ sâu mâm ngồi để đùi không bị cấn.
- Điều chỉnh bệ tay để tay đỡ đúng góc.
Nhưng ghế không thể:
- Làm thay đổi chiều cao tương đối giữa mặt bàn và mặt ghế khi đã nâng lên tối đa.
- Kéo dài khoảng cách từ mông đến đầu gối.
- Làm cho bàn thấp trở nên vừa với người cao mà không tạo ra một chuỗi bù trừ khớp khác (gập gối quá, chân không chạm đất, lưng bị đẩy xa bàn, v.v).
Khi ghế được nâng lên để khuỷu tay chạm đúng mặt bàn, bàn chân của người cao sẽ ở trên cao hơn mặt sàn, hoặc đầu gối sẽ đập vào mặt dưới bàn. Trong mọi trường hợp, tư thế ngồi sẽ bị ép vào thế bất lợi: hoặc bạn phải co chân, hoặc bạn phải duỗi chân về phía trước xa hơn bình thường – cả hai đều làm thay đổi góc xoay của xương chậu và kéo theo đó là sự sai lệch của toàn bộ cột sống.
Nói ngắn gọn: Không có cài đặt ghế nào giải quyết được việc bàn quá thấp so với người cao. Ghế chỉ có thể “nâng” bạn lên, nhưng khi đó cơ thể bạn không còn tương thích với hình học của bàn.
Nếu ghế không cứu được, thì ai cứu?
Người cao 1m80 không phải là “cá biệt”. Họ chiếm một tỷ lệ không nhỏ, đặc biệt trong các ngành như IT, thiết kế, kỹ thuật. Vậy phải làm gì?
Giải pháp 1 – Bàn cao hơn:
Bàn 78-80cm sẽ phù hợp hơn nhiều cho người từ 1m80 trở lên. Tuy nhiên, bàn 80cm lại quá cao cho người thấp hơn 1m65. Do đó, giải pháp lý tưởng trong văn phòng hỗn hợp chiều cao là bàn điều chỉnh độ cao (height-adjustable desk). Với bàn đứng/ngồi linh hoạt, mỗi người có thể cài đặt độ cao phù hợp với riêng mình. Người cao 1m80 có thể cài bàn ở mức 78-80cm, người thấp hơn để 72-74cm. Không ai phải “ép” mình vào một con số chết.
Giải pháp 2 – Bàn đứng (standing desk) kết hợp ghế cao:
Một số người cao chọn bàn đứng và ghế cao (dạng stool) để có thể vừa đứng vừa ngồi linh hoạt. Ở tư thế ngồi, ghế cao có thể đưa mâm ngồi lên mức 65-70cm, phù hợp với bàn 105-110cm. Tuy không phổ biến, nhưng là một hướng cho những ai muốn tối ưu tư thế.
Giải pháp 3 – Bàn làm việc tùy chỉnh:
Trong văn phòng có nhiều người cao, có thể bố trí riêng một khu vực với bàn cao hơn, dành cho nhóm này. Không nhất thiết phải đồng bộ 100% kích thước bàn toàn văn phòng. Một chút “không đồng bộ” còn tốt hơn là mọi người cùng đau lưng.
Lời nói thật của Lê Tâm
Nhiều khách hàng cao đến với chúng tôi, hy vọng một chiếc ghế “đặc biệt” sẽ giải quyết hết vấn đề. Họ thử nâng ghế lên, hạ xuống, chỉnh mâm trượt, chỉnh tựa lưng, vẫn không ổn. Họ nghĩ mình chưa tìm đúng ghế.
Sự thật là: họ cần một cái bàn mới, không phải một cái ghế mới. Hay ít nhất là một cái bàn có thể điều chỉnh độ cao.
Chúng tôi vẫn có thể bán ghế cho họ. Nhưng chúng tôi sẽ nói thật: “Ghế này tốt, nhưng với chiều cao của anh, bàn 75cm là vấn đề. Nếu không thể thay bàn, chúng tôi vẫn cố gắng tìm ghế phù hợp nhất, nhưng anh cần biết rằng sẽ có những giới hạn. Còn nếu có thể thay bàn, đây mới là giải pháp triệt để.”
Đó là lý do Lê Tâm không chỉ bán ghế. Chúng tôi tư vấn giải pháp tổng thể – bao gồm cả việc nói với bạn rằng: “Trong trường hợp này, đừng bỏ thêm tiền vào ghế nữa.”