Câu hỏi này chỉ xuất hiện khi ngân sách còn eo hẹp. Và với startup, ngân sách lúc nào cũng eo hẹp.
Bạn có 20 triệu cho toàn bộ nội thất văn phòng cho 5 người. Bàn và ghế, cả hai đều cần. Nhưng nếu phải chọn ưu tiên, nên bỏ tiền vào đâu trước?
Rất nhiều startup chọn bàn. Bàn to, bàn đẹp, bàn gỗ công nghiệp mặt liền, trông chắc chắn, trông “có văn phòng”. Ghế thì mua tạm vài cái ghế nhựa hoặc ghế lưới rẻ tiền, định bụng sau này có tiền sẽ thay.
Sau 3 tháng, ai cũng đau lưng. Sau 6 tháng, có người phải mang gối từ nhà đến. Sau một năm, chi phí mua ghế mới còn lớn hơn số tiền ban đầu nếu họ chọn ghế tốt ngay từ đầu.
Câu chuyện này diễn ra ở hàng trăm startup. Vì họ nghĩ: bàn là thứ cố định, khó thay, phải đầu tư ngay. Ghế thì có thể nâng cấp sau. Nhưng cái họ không tính đến: cơ thể họ tiếp xúc với ghế 8 tiếng mỗi ngày, trong khi với bàn thì chỉ tiếp xúc qua cánh tay và mắt. Ghế sai gây đau lưng, mỏi vai, tê cổ tay – tác động trực tiếp lên cơ thể và năng suất. Bàn sai thì… cũng tệ, nhưng mức độ ít nghiêm trọng hơn nhiều.
Bàn có thể tạm. Ghế thì không thể rẻ.
Hãy nhìn vào thời gian tiếp xúc
Bạn ngồi trên ghế 8 tiếng. Lưng, mông, vai, cổ – tất cả đều phụ thuộc vào ghế. Một chiếc ghế tệ sẽ hành hạ bạn từng phút, dù bàn có đẹp đến đâu.
Bạn đặt tay lên bàn để gõ bàn phím, đặt chuột. Nếu bàn quá cao hoặc quá thấp, cổ tay và vai sẽ mỏi. Nhưng vấn đề đó có thể khắc phục một phần bằng ghế – điều chỉnh độ cao ghế, bệ tỳ tay. Ngược lại, nếu ghế tệ, không có bàn nào cứu được bạn.
Một thử nghiệm nhanh: hãy ngồi trên ghế nhựa 50.000 đồng trước bàn 5 triệu, và ngồi trên ghế tốt trước bàn 500.000 đồng. Bạn sẽ thấy trường hợp thứ hai dễ chịu hơn rất nhiều. Bàn không cần quá đắt, miễn là đủ rộng, vững chắc, chiều cao chuẩn khoảng 75cm.
Chi phí thay thế và sức khỏe
Một chiếc bàn tốt có thể dùng 10 năm. Một chiếc ghế tốt cũng có thể dùng 5-7 năm. Nhưng một chiếc ghế rẻ tiền sẽ hỏng sau 1-2 năm – lưới chùng, piston tụt, nệm xẹp. Bạn không chỉ mất tiền mua lại, mà còn mất chi phí cơ hội vì nhân viên đau lưng, nghỉ ốm, làm việc kém hiệu quả.
Startup cần ưu tiên ROI, không phải ảnh.
Đầu tư vào ghế công thái học có ROI rõ ràng — giảm nghỉ ốm, tăng năng suất. Đầu tư vào bàn đẹp thì ROI không rõ ràng lắm, ngoại trừ ảnh văn phòng trên LinkedIn và Facebook.
Vậy nên bắt đầu thế nào?
Ưu tiên số một: ghế cho nhân viên ngồi nhiều nhất.
- Nếu bạn có 5 người, hãy mua 5 chiếc ghế tốt (tầm 1.5-2.5 triệu/ghế đã có thể có ghế lưới cơ bản nhưng chắc chắn, piston Class 3, bệ tay nâng hạ). Sau đó dùng số tiền còn lại mua bàn cũ thanh lý hoặc bàn đơn giản.
- Nếu ngân sách cực thấp, hãy mua ghế trước, bàn có thể dùng tạm. Bàn không đúng chiều cao có thể kê chân hoặc điều chỉnh bằng ghế (nếu ghế có nâng hạ). Ghế không tốt thì không có cách nào.
Thứ hai: bàn cho những người có vấn đề đặc biệt.
- Nếu có nhân viên rất cao (trên 1m85) hoặc rất thấp (dưới 1m55), họ cần bàn có thể điều chỉnh độ cao hoặc bàn riêng phù hợp. Nhưng đó là ngoại lệ, không phải quy tắc chung.
Thứ ba: bàn chung cho cả nhóm.
- Mua bàn gỗ công nghiệp cũ, bàn mặt liền, miễn là đủ rộng và vững. Có thể dùng 3-5 năm. Sau đó khi có tiền hãy nâng cấp.
Lời khuyên cụ thể cho startup
Với ngân sách 20 triệu cho 5 người:
- Chi 10-12 triệu mua 5 ghế (khoảng 2-2.5 triệu/ghế). Có thể tìm các dòng ghế lưới cơ bản của The One, Đỉnh Phú, hoặc ghế lưới nhập khẩu tầm trung. Đảm bảo có nâng hạ, tựa lưng đơn giản, bệ tay cơ bản.
- Chi 6-8 triệu mua bàn cũ hoặc bàn mới đơn giản (khoảng 1.2-1.6 triệu/bàn). Bàn có thể là loại chân sắt mặt gỗ MFC, kích thước 1.2m x 0.6m là đủ.
- Tiết kiệm 2-4 triệu để sau này nâng cấp thêm một vài chiếc ghế tốt hơn cho những người ngồi nhiều nhất.
Với ngân sách 30 triệu cho 5 người:
- Chi 15-20 triệu mua 5 ghế (3-4 triệu/ghế). Đã có thể có ghế lưới mật độ cao, lumbar chỉnh được, bệ tay 2D, piston Class 3 chính hãng.
- Chi 8-10 triệu mua bàn mới loại tốt, chắc chắn, có thể có thêm ngăn kéo.
Quan trọng: đừng ham bàn mặt đá, bàn chân mạ vàng, bàn thiết kế đặc biệt. Trong giai đoạn đầu, bàn chỉ cần là mặt phẳng vững chắc. Hãy để tiền vào thứ bạn ngồi lên, không phải thứ bạn đặt tay lên.
Startup nên đầu tư ghế hay bàn trước?
Và sau khi có tiền?
Khi đã ổn định, hãy nâng cấp bàn dần dần. Bắt đầu từ bàn cho những người hay bị mỏi cổ tay (có thể đầu tư bàn điều chỉnh độ cao). Rồi đến bàn cho sếp, cho phòng họp. Nhưng đừng bao giờ để bàn đẹp mà ghế dở. Vì cuối cùng, 8 tiếng mỗi ngày, cơ thể bạn vẫn phải ngồi trên ghế.
Kết lại
Startup nên đầu tư ghế trước.
Không phải vì bàn không quan trọng. Mà vì ghế ảnh hưởng trực tiếp đến cơ thể, năng suất và sức khỏe lâu dài – thứ mà startup không thể đánh đổi. Bàn có thể nâng cấp sau, ghế phải tốt ngay từ đầu.
Đến Lê Tâm, ngồi thử một chiếc ghế tốt trước một chiếc bàn bất kỳ. Câu trả lời sẽ ở trong cơ thể bạn — không phải trong bài viết này.